تأمُّلی در نوشتجات استاد علیرضا شفیعیمطهر
از :دائرهالمعارف روشنگری
این اولین مطلبی است که ما از علیرضا شفیعیمطهر تصادفاً خواندهایم و قصد تأمل بر روی آن داریم.
ایشان در معرّفی وبلاکهای خود به ذکر شعری مبادرت میورزند.
ما بهتر است که تأمّلات خود را با تحلیل همین شعر ایشان شروع کنیم که نوعی خودمعرّفی است:
۱
با جور و جمود و جهل باید جنگید
تا پاک شود جهان از این هرسه پلید
یا ریشۀ هر سه را بباید خشکاند
یا سرخ به خون خویش باید غلتید
معنی تحتاللّفظی:
باید بر ضدِّ بیداد و خشکاندیشی و نادانی مبارزه کرد
تا جهان از این سه چیز کثیف پاک شود.
در این مبارزه باید بر سر دو راهی زیر ایستاد:
الف :خشکاندن ریشۀ هر سه
ب : غلتیدن به خون سرخ خویش.
۲
با جور و جمود و جهل باید جنگید
تا پاک شود جهان از این هرسه پلید
شفیعی مطهر شخصیّت کمیاب و کیمیا و نادری است که تسلُّط ستایش
برانگیزی بر کلام دارد.
ما هنوز کسی با این لیاقت قلمی در ایران نمیشناسیم.
استاد شفیعی مطهر به لحاظ فرم تبیین در خطِّ شیخ شیراز میراند.
ولی فقط به لحاظ فرم تبیین.
۳
با جور و جمود و جهل باید جنگید
تا پاک شود جهان از این هرسه پلید
در این بیت استاد شفیعی مطهر حروف سانترال «ج» در واژههای جور و
جمود و جهل و جنگ و جهان و «پ» در واژههای پاک و پلید هستند.
بههمین دلیل این بیت شعر او از شیوایی و دلنشینی خاصّی برخوردار است.
مؤسّس این طرز و طریق و ترفند تبیین، شاید شاعر بیت معروف زیر باشد:
خیزید و خز آرید که هنگام خزان است
باد خنک از جانب خوارزم وزان است.
حروف سانترال شاعر این بیت شیوا «خ» در واژههای خیز و خز و خزان و
خنک و خطّه و خوارزم است.
۴
با جور و جمود و جهل باید جنگید
تا پاک شود جهان از این هرسه پلید
آماج مهم شفیعی مطهر ریشهکن سازی جور و جمود و جهل است.
آماج او نفی جور و جمود و جهل است.
نفی شفیعی مطهر امّا نفی نامعیّن است.
خواننده و شنونده این اندرز و وعظ و ادّعا نمیداند که نفی جور و جمود و
جهل، اثبات چه چیزهایی را به دبنال خواهد داشت.
نفی اصولاً و اساساً باید معیّن باشد.
برای کشف معیّن بودن نفی شفیعی مطهر باید توان تفکّر دیالکتیکی داشت:
۵
با جور و جمود و جهل باید جنگید
تا پاک شودجهان از این هرسه پلید
استاد شفیعی مطهر عملاً و عیناً و جبراً (بالضّروه) دوئالیسمهای زیر را
توسعه میدهد:
دوئالیسم داد و بیداد را دوئالیسم جمود و خلّاقیّت
خشکاندیشی و تراندیشی (نواندیشی) را
دوئالیسم دانایی و نادانی را
۶
هر بیدادی با دادی
هر جمودی با خلّاقیّتی
هم جهلی با علمی
همراه است.
و چه بسا به ضدِّ خود تبدیل میشود و چه بسا از ضدّ خود نشئت میگیرد
و چه بسا در بطن ضدِّ خود پرورده میشود.
۷
ما باید در روند تحلیل نوشتجات ایشان با تعریف روشن او از مفاهیم انتزاعی
فوقالذّکر آشنا شویم.
۸
یا ریشه هر سه را بباید خشکاند
یا سرخ به خون خویش باید غلتید.
شفیعی مطهر سوبژکت تحوّلطلب را بر سر دوراهی غلبه و مرگ قرار میدهد:
سوبژکت مبارزه بر ضدِّ جور و جمود و جهل
یا باید در این نبرد پیروز شود
و یا باید جان بهجانآفرین تسلیم کند.
مبارزه فقط و فقط برای پیروزی است و نه برای تحمیل آلترناتیو و بدیل مترقّیتر.
گاهی نمیتوان به کتابی بیان نمود