حجابهای فهم
و َلَقَدخَلَقنا فَوقَکُم سَبعَ طَرائق...(آیه ۱۷.سوره مؤمنون )
به ذوق ارباب معارف و استنباط اهل فهم،این آیت اشارت است به هفت حجاب که خداوند در نهاد آدمی آفریده و او را از دیدن لطیفهها و یافتن حقیقتها محجوب داشته:
۱-حجاب عقل
۲-حجاب علم
۳-حجاب قلب
۴- حجاب نفس
۵- حجاب حسّ
۶- حجاب ارادت
۷- حجاب مشیّت
عقل، او را بر شغل دنیا و تدبیر معاش داشت تا از حق باز ماند!
علم،او را در میدان مباهات کشید تا پرتگاه تفاخر با اقران خويش بماند!
قلب،او را بر مقام دلیری و دلاوری بداشت تا در میدان مبارزۀ زندگی به طمع سود دنیوی چنان به فتنه افتد که پروای دین و نصرت دینش نباشد!
نفس،بزرگترین حجاب و دشمن دین و آیین که اگر بر این دشمن دست یابی،پیروز شوی ورنه چنان افتی که دیگر برنخیزی! که مصطفی فرمود: بزرگترین دشمن تو نفس توست که میان دو پهلوی توست! در این مرحله، حسِّ شهوت، میل به معصیت، مشیّت فترت،همگی حجاب عامّۀ مردم است و فترت از راه حقیقت، حجاب خاصّان حضرت است ! و حجاب حسِّ شهوت و ارادۀ معصیت در عوام و مشیّت فترت در خواصّ است.
به هرچ از راه باز افتی،چه کُفر آن حرف و چه ایمان
به هرچ از دوست وامانی،چه زشت آن نقش و چه زیبا
( تفسیر ادبی و عرفانی کشف الاسرار خواجه عبدالله انصاری )
گاهی نمیتوان به کتابی بیان نمود